Ngày 10.1.2006 chắc chắn là một ngày đáng nhớ của Toyota Việt Nam (TMV). Đó là ngày công ty này tổ chức cuộc họp báo ra mắt chiếc xe đa dụng Innova để thay thế chiếc Zace 8 chố ngồi với công năng gần như tương tự đã gần 10 năm có mặt trên thị trường.

Thông tin này làm nhiều người ngạc nhiên vì chiếc Zace vốn cũng đang rất thành công. Chỉ đến khi cánh cửa phòng họp báo tại khách sạn Sheraton (Hà Nội) vừa mở, tất cả những người có mặt đều cảm thấy bất ngờ. Với một loạt tính năng và và thiết kế mới, bao gồm động cơ VVT-i  2.0, Phanh ABS, dàn âm thanh CD, kiều dáng đẹp… Innova có giá chỉ 26.900 USD và 29.900 USD cho hai phiên bản J và G. Mức giá này tương đương với chiếc Zace.

Mặc dù vây, mục tiêu bán 800 chiếc Innova mỗi tháng mà TMV đưa ra hôm đó khiến cho nhiều người hồ nghi. Trong lịch sử của thị trường ô tô Việt Nam, 500 chiếc trong một tháng là con số mà duy nhất chỉ có chiếc Toyota Zace đạt được vào thời điểm đó. Tuy nhiên, thực tế chứng minh là TMV… đúng!

Sau một năm giới thiệu, liên doanh này bán được 10.000 chiếc Innova. Thật ấn tượng, đến ngày 10 tháng 11 vừa qua, đã có 20.000 chiếc được tiêu thụ trên thị trường. Trong đó, tháng 10.2007 được coi là tháng đỉnh cao của Innova với 1.320 chiếc xe được bán, vượt xa tất cả các loại xe đa dụng khác vốn cũng đang được xem là sốt, người mua phải xếp hàng, nhưng doanh số chỉ xấp xỉ 1/3 của Innova! Tình hình này cũng sẽ tiếp diễn trong thời gian tới khi hợp đồng mua xe Innova được ký với các đại lý của Toyota trên toàn quốc vẫn không ngừng tăng thêm.

Điều gì làm nên “sự thần kỳ” mang tên Innova, trong khi chiếc xe này đang đứng trước nhiều cạnh tranh từ các nhà sản xuất trong nước cũng như xe nhập khẩu? Câu trả lời khá rõ ràng, đó là ưu thế bắt nguồn từ sự hợp lý giữa giá trị và giá bán. Tốt, đẹp, giá hợp lý, đó là những từ ngắn gọn để giải thích cho sự thành công của Innova.

Song nếu chất lượng và vẻ đẹp có thể dễ dàng lý giải, thì tại sao Innova lại có giá bán hợp lý, trong khi mặt bằng giá xe ô tô ở Việt Nam được xem là cao trên thế giới? Theo thông tin từ TMV, Innova là một trong 5 chiếc xe nằm trong dự án toàn cầu (IMV) của Toyota Nhật Bản. Từ những nghiên cứu về thị hiếu và thị trường, Toyota đã cho ra đời chiếc Innova có kiểu cách trang nhã, thiết kế đẹp, vận hành tốt và an toàn cao. Thứ hai, nhờ chi phí hợp lý, sử dụng và quản lý tốt nhân lực ở ngoài nước Nhật nên giá bán của Innova được tính toán ở mức thấp nhất và được thị trường đón nhận ngay khi nó ra đời. Dễ thấy là Innova phục vụ tốt sinh hoạt gia đình, công sở cũng như hoạt động thương mại. Chính vì thế, tại Indonesia, từ khi xuất xưởng năm 2004, đã có tới 101.300 chiếc Innova được bán ra! Trong khi ở Việt Nam, với doanh số 20.000 chiếc, Innova trở thành hiện tượng của thị trường ô tô, chỉ sau gần hai năm kể từ ngày giới thiệu. Đối với thị trường toàn cầu, sản lượng sản xuất của Innova tại Việt Nam hiện đang đứng thứ 3, chỉ sau Indonesia và Ấn Độ.

Theo TMV, trong thời gian tới, cùng với những loại xe cao cấp khác, Innova vẫn sẽ là sản phẩm mũi nhọn để liên doanh này giữ vững vị trí dẫn đầu và tiếp tục phát triển tại Việt Nam. 

Giải pháp lâu dài: Nội địa hóa và xuất khẩu!

Vào tháng 8.2003, một sự kiện rất đáng kể đối với ngành công nghiệp ô tô Việt Nam, đó là TMV khánh thành dây chuyền dập vỏ xe tại nhà máy ở Vĩnh Phúc. Những người quan tâm đến ô tô đều hiểu rằng một dây chuyền dập vỏ xe quan trọng và đắt đỏ thế nào đối với một nền công nghiệp ô tô non trẻ. Cho đến bây giờ, đây vẫn là dây chuyền dập vỏ xe duy nhất trong các liên doanh ô tô ở Việt Nam. Toyota hẳn phải đặt nhiều kỳ vọng vào thị trường 84 triệu dân này nên mới đầu tư dây chuyền tốn kém đến 12 triệu USD như thế. Bởi vì nếu không có chiến lược lâu dài, không có thị trường, thì đó là một sự đầu tư lãng phí.

Không chỉ đầu tư dây chuyền dập vỏ, liên doanh này còn tích cực trong việc nội địa hóa, đồng nghĩa với việc giảm giá thành sản phẩm. Sản phẩm của TMV luôn chiếm được lòng tin cao nhất của khách hàng, nhưng đó cũng là những chiếc xe có tỷ lệ nội địa hóa cao nhất trong các loại xe lắp ráp tại Việt Nam. Điều thú vị là tỷ lệ nội địa hóa cao nhất nằm trong chính chiếc xe Innova bán chạy nói trên, với 33% theo cách tính theo phương pháp giá trị của các nước ASEAN.

Tháng 7.2004 cũng là một thời điểm không thể quên đối với Toyota Việt Nam, khi liên doanh này lần đầu tiên khánh thành một trung tâm xuất khẩu linh kiện ô tô ra nước ngoài. Từ những sản phẩm của các nhà cung cấp theo chuẩn của Toyota, trung tâm này có nhiệm vụ đóng nhán và xuất khẩu cho các nhà máy của Toyota trong hệ thống của dự án IMV nói trên.

Sẽ là một bất ngờ nếu ta biết rằng những chiếc Toyota hiệu Yaris, Vios, Corolla và Hiace lắp ráp ở Thái Lan, Indonesia, Philippines, Malaysia, Ấn Độ, Argentina, Nam Phi, Đài Loan, Venezuela và Pakistan hiện đang sử dụng những linh kiện made in Vietnam! Được biết, mỗi năm, TMV xuất khẩu khoảng 20 triệu USD, tổng kim ngạch từ khi thành lập cho đến nay đã lên đến trên 67 triệu USD. Theo ông Tổng giám đốc TMV Nobuhiko Murakami, vào năm tới, kim ngạch xuất khẩu phụ tùng sẽ lên đến trên 25 triệu USD và đạt 30 triệu USD vào năm 2009.

Mở rộng sản xuất, đẩy mạnh dịch vụ!

Cách đây vài năm, khi thông tin Việt Nam sắp gia Hiệp định thương mại tự do ASEAN và sau đó là Tổ chức thương mại thế giới WTO, đã có thông tin rằng, sắp tới, các liên doanh ô tô tại Việt Nam sẽ đóng cửa vì không thể cạnh tranh được với xe nhập khẩu được hưởng ưu đãi bởi thuế suất nhập khẩu sẽ giảm dần theo cam kết. Khi đó, có người đã tiên đoán rằng TMV sẽ “teo” lại và trở thành một công ty nhập khẩu và phân phối xe Toyota!

Tuy nhiên, những gì mà người ta thấy hôm nay hình như chứng minh điều ngược lại. Trong khi xe Toyota tiếp tục bán chạy, thì các ông chủ của TMV không ngừng mở mang thế lực và khẳng định quyết tâm xây dựng và phát triển lâu dài tại Việt Nam.

Với thế mạnh về sản lượng sản xuất và tiêu thụ, chiếc xe chủ chốt sẽ được nội địa hoá nhiều hơn. Cụ thể là từ 33% hiện nay sẽ lên 37% trong năm tới và tiếp theo là 40-45% trong những mẫu Innova mới, và đến khi đó doanh số bán của chiếc xe này sẽ đạt khoảng  3.000 chiếc mỗi tháng.

Năm 2007, TMV đã đầu tư thêm hơn 22 triệu USD, trong đó 16 triệu USD được đầu tư cho mở rộng sản xuất, cải tiến sản phẩm và nội địa hoá. Theo Tổng giám đốc TMV, ông Nobuhiko Murakami thì đầu năm tới công suất nhà máy của TMV sẽ tăng lên 25,000 chiếc và năm 2009 sẽ là 30.000 xe, gấp rưỡi so với hiện nay. Trao đổi với chúng tôi, ông Nobuhiko Murakami cho biết thêm “Tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm và tỷ lệ nội địa hóa, trong hai năm tới chúng tôi sẽ đầu tư gần 30 triệu Đô-la. Như vậy, trong vòng 3 năm từ 2007 đến 2009, chúng tôi sẽ đầu tư hơn 50 triệu Đô-la, tức là đầu tư gần gấp đôi so với mức đầu tư trong 3 năm vừa qua (từ 2004 tới 2006. Quyết định tiếp tục đầu tư mở rộng sản xuất của TMV đã thể hiện sự tin tưởng mạnh mẽ của chúng tôi vào sự phát triển của thị trường ô tô Việt Nam và quan trọng hơn, nó thể hiện cam kết đóng góp lâu dài của TMV vào sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam).”

Không chỉ sản xuất và bán hàng, TM còn tổ chức cả một mạng lưới hệ thống dịch vụ hậu mãi khá hoàn hảo trong cả nước và một lần nữa lên tiếng thách thức các đối thủ cạnh tranh. Đã có 290 lượt xe ô tô sử dụng dịch vụ này, tăng 18% so với năm trước. Dù không thể hiện doanh số, nhưng đây cũng là những con số đáng được phân tích để tìm ra nguyên nhân tăng trưởng của TMV thời gian qua.

( Theo báo Thanh Niên)