Làng sinh thái

Giới thiệu về làng sinh thái

Là một trong những hoạt động thực tiễn của chương trình Go Green – Hành Trình Xanh, Dự án Làng Sinh Thái được Công ty ô tô Toyota Việt Nam (TMV) khởi động từ năm 2009 dưới sự phối hợp của Trung tâm Đào tạo và Truyền thông Môi trường - Tổng cục Môi trường. Đây là một trong những hoạt động có ý nghĩa về bảo vệ môi trường đối với các xã vùng cao nhằm phát triển diện tích rừng, xây dựng bền vững tài nguyên đất và nước, trên cơ sở đó, tạo ra cảnh quan môi trường xanh-sạch-đẹp và phát triển sinh kế cộng đồng.

Dự án "Làng Sinh Thái" được thực hiện đầu tiên tại địa bàn An San, xã Cốc San, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai”. Lần thứ hai được thực hiện tại thôn Tiên Chương, xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Và lần thứ 3, mô hình này được TMV hỗ trợ triển khai tại thôn Trường Hạnh, xã Xuân Trường, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Mỗi mô hình đều được TMV tài trợ với tổng số tiền từ 700 triệu đồng trở lên. Kết quả của mỗi dự án đều được kiểm tra và đánh giá sau mỗi năm thực hiện.

Có thể nói, tại cả 3 địa bàn nói trên, mô hình "Làng Sinh Thái" đã được triển khai một cách hiệu quả, đạt được nhiều bước tiến đáng kể khi người dân trong thôn đã trồng được hàng nghìn cây ăn quả, hàng trăm cây lâm nghiệp cũng như xây mới hàng chục bếp đun cải tiến, hố thu gom rác và xe vận chuyển. Về vấn đề nhận thức, hầu hết người dân đã nắm được các kiến thức về công tác bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe, nắm được các kiến thức về kỹ thuật canh tác trên địa bàn sống, các kiến thức mới về nông-lâm,...

Làng sinh thái An San

Ngày 7/6/2009, tại thôn An San, Xã Cốc San, Huyện Bát Xát, Tỉnh Lào Cai, TMV cùng với với Trung tâm Đào tạo và Truyền thông Môi trường - CENTAC (Bộ Tài nguyên Môi trường) và Ủy ban Nhân dân Xã Cốc San đã tổ chức lễ khởi động thực hiện dự án “Hỗ trợ xây dựng mô hình Làng Sinh Thái An San, xã Cốc San, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai”.
Trong lễ khởi động, TMV cùng các bên liên quan đã tiến hành lễ ký cam kết thực hiện hương ước thôn về việc tham gia xây dựng Làng Sinh Thái và bảo vệ môi trường của người dân, tiến hành trồng cây trên đất rừng tại địa phương. Theo đó, TMV sẽ phối hợp xây dựng mô hình Làng Sinh Thái tại địa bàn thôn An san nhằm phát triển diện tích rừng, sử dụng bền vững tài nguyên đất và nước ở địa phương, tạo cảnh quan môi trường xanh – sạch – đẹp và phát triển sinh kế cộng đồng bền vững.

Với tổng kinh phí hỗ trợ 700 triệu đồng từ TMV, sau một năm triển khai, dự án đã đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ:

  • Tổ chức 5 lớp tập huấn cho bà con thôn về vệ sinh môi trường và nếp sống văn minh nông thôn mới; kỹ thuật canh tác bền vững trên đất dốc và cải tạo vườn tạp; sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý; hướng dẫn cho cán bộ địa phương về phương pháp lập kế hoạch. Trong đó, phần đông bà con thôn An San đã nhiệt tình tham gia tập huấn và đã có đánh giá, nhận xét tốt về các lớp tập huấn này;
  • Tổ chức ký Cam kết bảo vệ môi trường với tất cả các hộ gia đình trong thôn;
  • In ấn và phổ biến 1.000 tờ rơi “Hướng dẫn bảo vệ môi trường khu vực nông thôn miền núi”,
  • Cung cấp 2.000 cây ăn quả giống, 21.000 cây lâm nghiệp, 10.000 cây chè, 300 kg thóc giống và 13.900 kg phân bón cho các hộ gia đình, đồng thời đã được hướng dẫn cách trồng và chăm sóc các loại cây nói trên,
  • Hỗ trợ một phần tiền công cải tạo đất, trồng và chăm sóc cây, làm đường băng trồng cây phòng hộ, Hỗ trợ kinh phí cải tạo hệ thống thoát nước cạnh đường chính vào thôn, kinh phí cải tạo sân và Nhà Văn hoá,
  • Xây dựng 30 bếp đun cải tiến và 5 hầm biogas.

Có thể nói, dự án đã mang lại niềm vui và niềm tin cho bà con thôn An San trong việc xây dựng mô hình mới, hướng tới việc bảo vệ, phát triển tài nguyên thiên nhiên và môi trường gắn liền với nâng cao chất lượng cuộc sống.

Làng sinh thái Tiên Chương

Với những kết quả khả quan đã đạt được từ mô hình "Làng Sinh Thái" đầu tiên tại thôn An San (Lào Cai), TMV đã cùng với Trung tâm Đào tạo và Truyền thông Môi trường, Tổng cục Môi trường tiếp tục triển khai  xây dựng mô hình Làng Sinh Thái thứ hai trên địa bàn một tỉnh khác.

Trong quá trình tìm kiếm và khảo sát, được biết thôn Tiên Chương cách thành phố Vinh, Nghệ An 10km, khá thuận tiện về mặt giao thông. Tuy nhiên, khí hậu ở đây rất khắc nghiệt, diện tích đất canh tác của thôn là 17,5ha trong đó có 2/3 là diện tích đất sâu trũng và đất cát khô bạc màu, hệ thống thủy lợi tưới tiêu xuống cấp, sâu bệnh, dịch bệnh, thiên tai hoành hành,... Hơn nữa, quá trình khảo sát cũng cho thấy vấn đề vệ sinh môi trường ở Tiên Chương còn nhiều hạn chế, ý thức của người dân về bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn nước còn rất thấp.

Trước thực trạng đó, tháng 8/2010, TMV đã tiến hành hỗ trợ hơn 800 triệu đồng để thực hiện mô hình "Làng Sinh Thái" tại thôn Tiên Chương, xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh nhằm mục đích giúp nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường, khắc phục điều kiện tự nhiên khó khăn và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân nơi đây một cách đồng bộ.
Sau một năm triển khai, dự án đã đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ.

Truyền thông giáo dục và nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường bằng việc tổ chức 02 lớp tập huấn về “Vệ sinh môi trường và nếp sống nông thôn mới” và “Sử dụng nước sạch và sức khỏe cộng đồng”, 01 lớp tập huấn về “Cải tạo vườn tạp và phát triển mô hình VAC”, 01 lớp tập huấn “Canh tác và sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý” và 01 lớp tập huấn về “Phát triển chăn nuôi bền vững và công tác vệ sinh môi trường trong chăn nuôi”; tổ chức 01 khóa tập huấn cho cán bộ địa phương về thích ứng với biến đổi khí hậu; biên soạn, in ấn hai loại tờ rơi “Sử dụng và bảo vệ nguồn nước” & “Thu gom và xử lý chất thải rắn” và đã phát đến người dân trong thôn cũng như các thôn lân cận.

  • Cung cấp “Tủ sách nhà nông” với tổng số 230 cuốn thuộc hơn 100 đầu sách.
  • Cung cấp 800 cây ăn quả giống, được hỗ trợ phân bón, công trồng và công chăm sóc.
  • Xây dựng 01 hố thu gom rác cho toàn thôn, 03 xe vận chuyển thu gom rác và 60 thùng đựng rác bằng nhựa có nắp đậy.

Trong khuôn khổ của Dự án, con đường dài 1 km mang tên “Con đường Toyota xanh” tại ngã ba dẫn đến khu mộ đại thi hào Nguyễn Du đã được hoàn thành với 240 cây trồng, giúp tôn tạo cảnh quan môi trường cho di tích lịch sử này. Bên cạnh đó,  Nhà Văn hóa thôn cũng đã được cải tạo giúp cho dân làng đẩy mạnh các hoạt động sinh hoạt và văn hóa trong thôn. Ngoài ra, cuộc họp phổ biến kinh nghiệm và nhân rộng mô hình Làng Sinh Thái sang các thôn xã khác cũng đã được tổ chức thành công, góp phần tạo tiền đề nhân rộng mô hình Làng Sinh Thái trong cộng đồng.

Làng sinh thái Trường Hạnh

Cũng là một trong những địa bàn khó khăn và ít được tuyên truyền, hướng dẫn về bảo vệ môi trường, thôn Trường Hạnh, xã Xuân Trường, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh đã được chọn làm mô hình "Làng Sinh Thái" thứ ba do TMV hỗ trợ kinh phí thực hiện.
Sau hơn một năm triển khai với số vốn 1 tỷ đồng hỗ trợ từ TMV, dự án không những đã góp phần giải quyết các vấn đề môi trường còn tồn tại của địa phương, mà còn giúp nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường của cộng đồng dân cư trong việc sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên đất và nước, khắc phục điều kiện tự nhiên khó khăn và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân nơi đây một cách đồng bộ.

Những kết quả tích cực đã đạt được từ dự án có thể kể đến là:

  • Tổ chức 3 buổi tập huấn về bảo vệ môi trường cho dân cư địa phương và phát triển các phong trào bảo vệ môi trường tại địa bàn xóm, gắn liền với sinh kế và tập quán địa phương một cách chi tiết, nhằm đảm bảo được tính hiệu quả và khả năng nhân rộng của mô hình;
  • Hướng dẫn thành công quy hoạch và cải tạo vườn tạp tại các hộ gia đình, góp phần cải thiện tình hình vệ sinh môi trường trong sản xuất, sinh hoạt, và nâng cao năng lực quản lý môi trường cho cán bộ địa phương
  • Hỗ trợ gần 1.200 cây giống (các loại cây ăn quả như xoài..) cho các hộ dân, cùng với công lao động, phân bón và công chăm sóc cây để đảm bảo lợi ích kinh tế và phát triển bền vững;
  • Hỗ trợ xây dựng hệ thống cấp nước sinh họat, đồng thời lắp đặt hệ thống lọc nước, trữ nước mới cho các hộ nghèo trong xóm; cung cấp công cụ phân loại và thu gom rác thải tại hộ gia đình, xây dựng hố thu gom rác thải sản xuất, xe vận chuyển thu gom rác, thùng đựng rác…
  • Hỗ trợ xây dựng và cải tạo lại nhà văn hóa xóm thành nơi sinh hoạt tập thể cho người dân và trang bị tủ sách môi trường với hàng chục cuốn sách cùng nhiều thông tin hữu ích dành cho nhà nông,
  • Tổ chức các cuộc thi phong trào vệ sinh nhà nông, tuyên truyền và phổ biến kinh nghiệm nhằm nhân rộng mô hình Làng Sinh Thái sang các địa phương khác…

Cùng với TMV, tại địa bàn tỉnh Nghệ An, Đại lý Toyota Vinh cũng đã chung tay góp phần cải tạo cảnh quan chung của các dự án Làng Sinh Thái tại Hà Tĩnh bằng việc tặng 100 cây xoài cảnh cho mỗi dự án, được trồng dọc theo con đường từ cổng xóm tới nhà văn hóa.

Nội dung khác